Płyty uszczelkarskie, klingierytowe
Kołnierz rurociągu, pokrywa przekładni czy armatura wodna wymagają materiału uszczelniającego, który po dociśnięciu utrzyma szczelność w danym medium. Płyty uszczelkarskie pełnią właśnie tę rolę, ponieważ z jednego arkusza można wykonać uszczelki płaskie dopasowane do wymiarów, temperatury pracy i ciśnienia roboczego. W tej kategorii pomagamy Państwu dobrać materiał do instalacji wodnych, parowych, olejowych i chemicznych bez zgadywania podczas montażu.
Płyty uszczelkarskie w roli materiału do uszczelnień technicznych
W tej grupie materiałów płyty uszczelkarskie są półfabrykatem do wykonywania uszczelek pracujących statycznie, czyli stosowanych między nieruchomymi powierzchniami połączeń. Po dociśnięciu wypełniają drobne nierówności kołnierza lub pokrywy i ograniczają ucieczkę medium. Taki materiał sprawdza się tam, gdzie gotowa uszczelka nie odpowiada wymiarom, kształtowi albo warunkom pracy. Dlatego arkusz bywa używany zarówno przy pojedynczych naprawach, jak i przy powtarzalnym wykrawaniu serii.
W obiegu technicznym klingeryt bywa nazwą stosowaną dla całej grupy płyt włóknistych do uszczelek płaskich, ale płyta uszczelkarska jest pojęciem szerszym. Obecnie dużą część tej kategorii stanowią bezazbestowe płyty uszczelniające oparte na włóknach aramidowych i spoiwach, dobierane do konkretnego medium oraz docisku.
Kiedy płyty uszczelkarskie są właściwym wyborem
Dobór arkusza ma sens wtedy, gdy uszczelnienie trzeba wykonać pod wymiar albo szybko odtworzyć podczas serwisu. Materiał z arkusza pozwala odtworzyć otwory, przetłoczenia i niestandardowe kontury bez zamawiania gotowego elementu. Płyty uszczelkarskie pracują w złączach statycznych, więc nie zastępują uszczelnień przeznaczonych do ruchu obrotowego czy ślizgowego. Jeśli natomiast szczelność trzeba utrzymać na elastycznym odcinku instalacji, problem można rozwiązać, stosując węże silikonowe do pracy w szerokim zakresie temperatur, dostępne w różnych średnicach. Najczęściej sięgają po nie służby utrzymania ruchu, gdy czas postoju wiąże się z realnymi kosztami.
Materiał z tej kategorii sprawdza się zwłaszcza przy:
- połączeniach kołnierzowych rurociągów
- pokrywach, włazach i dekielkach serwisowych
- armaturze wodnej oraz parowej
- zespołach maszyn pracujących z olejami i paliwami
Takie zastosowania są typowe dla utrzymania ruchu, warsztatów remontowych i produkcji krótkoseryjnej.
Dobór płyt uszczelkarskich do medium, temperatury i ciśnienia
Punkt wyjścia stanowi medium, bo innej odporności wymaga para wodna, a innej oleje i paliwa albo agresywne media chemiczne. Temperatura pracy i ciśnienie robocze decydują później o tym, czy uszczelka zachowa sprężystość oraz zdolność do utrzymania docisku w dłuższym czasie. Znaczenie ma także grubość arkusza, stan powierzchni kołnierza i siła dokręcenia śrub. Przy sztywnych kołnierzach zwykle lepiej sprawdza się inna grubość niż przy starszej armaturze o nierównej powierzchni.
W praktyce przy doborze weryfikujemy:
- rodzaj medium i jego stężenie
- zakres temperatury pracy ciągłej oraz chwilowej
- wartość ciśnienia roboczego
- wymaganą grubość i ściśliwość materiału
- wymagane dopuszczenia producenta
Zbyt gruba uszczelka łatwiej odkształca się pod obciążeniem, a zbyt cienka nie skompensuje nierówności. Przy zastosowaniach granicznych pomagamy Państwu oprzeć wybór na karcie materiałowej, a nie wyłącznie na nazwie handlowej.
Gdzie płyty uszczelkarskie i płyty klingierytowe pracują najczęściej
W zastosowaniach ogólnoprzemysłowych nowoczesne płyty klingierytowe z mieszanek włóknistych są cenione tam, gdzie liczą się odporność mechaniczna i stabilność przy docisku. W wielu wykonaniach materiał dobrze znosi kontakt z roztworami soli, smarami, alkoholami, gazami oraz wybranymi kwasami. Taki zakres zastosowań sprawia, że uszczelki z arkusza trafiają do instalacji przemysłowych, chemicznych, spożywczych i wodnych.
Arkusze z tej grupy najczęściej pracują w układach z:
- wodą i wodą pitną
- parą wodną
- olejami i paliwami
- gazami technicznymi
- mediami chemicznymi o podwyższonej agresywności
W branży spożywczej oraz przy dystrybucji wody znaczenie mają dopuszczenia do kontaktu z żywnością i cieczami przeznaczonymi do spożycia. W instalacjach chemicznych liczy się odporność nie tylko na medium podstawowe, lecz także na domieszki i okresowe skoki temperatury. Przy produkcji seryjnej warto sprawdzić również atesty, powtarzalność grubości oraz pełną kartę materiałową.
Wycinanie uszczelek z płyty uszczelkarskiej przed montażem
Przygotowanie uszczelki z płyty uszczelkarskiej najlepiej wykonywać według szablonu lub wymiarów kołnierza, zaczynając od otworów montażowych, a dopiero potem prowadząc obrys wewnętrzny i zewnętrzny. Taka kolejność ogranicza przesuwanie się materiału. Czysta krawędź, bez naderwań, ma znaczenie, bo właśnie tam najczęściej powstaje nieszczelność przy pierwszym dociągnięciu. Przy wykrawaniu seryjnym lepszą powtarzalność zapewnia nóż oscylacyjny, wykrojnik albo cięcie wodą.
Część materiałów występuje w arkuszach 300 x 300 mm oraz 1500 x 1500 mm, więc łatwo przygotować zarówno pojedynczą uszczelkę, jak i serię elementów. Przed montażem powierzchnie powinny być oczyszczone, a śruby dokręcane równomiernie na krzyż. Przy nietypowym kształcie lub wymagających parametrach dobierzemy Państwu właściwy arkusz i odpowiednią grubość.
